Mosrespektimi i ditës së festës dhe pasojat e tij

Mosrespektimi i ditës së festës dhe pasojat e tij

Allahu i madhëruar në Kuran thotë:

ذَلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ

Po. Kush i madhëron shenjat e Allahut (d.m.th: shenjat dalluese të fesë së Tij), ajo është prej devotshmërisë së zemrave[1].

Në lidhje me fjalën [shenjat e Allahut] Imam Kurtubiu -Allahu e mëshiroftë- shpjegon: “Shenjat e Allahut janë çdo gjë për të cilën Ai ka porositur, apo ka njoftuar dhe vënë në dijeni njerëzit…. Kështu shenjat e Allahut janë shenjat e fesë së Tij[2].

Ndërsa fjala [madhërim] nënkupton përkushtimin ndaj tyre për t’i ruajtur ato në mënyrën më të mirë të mundshme, siç bënin sahabët në lidhje me kurbanet, sepse ajeti edhe pse i përgjithshëm, ka ardhur në kontekstin e ajeteve që bëjnë fjalë për kurbanet në ditën e festës së kurbaneve, siç thotë Ibn Abasi -radiallahu anhu-: “Madhërimi i tyre është të zgjedhësh më të majmen, më të mirën dhe më të madhen[3]. Imam Kurtubiu përsëri sqaron: “Nëse e kryen (detyrën e kurbanit) në këtë mënyrë, edhe pse kryerja mund të realizohet me një tjetër më të ulët në vlerë, atëherë puna e tij nuk ka domethënie tjetër veçse respektimin e fesë dhe kjo është prej devotshmërisë së zemrave[4].

Pra, Allahu i madhëruar e ka quajtur përkushtimin ndaj shenjave të fesë së tij respekt ndaj saj dhe tregues i devotshmërisë së zemrave të besimtarëve.

Kështu, nëse përkushtimi ndaj shenjave të fesë është devotshmëri, atëherë shkelja e tyre është shthurje dhe kapërcim i kufijve (fisk). Allahu i madhëruar, si të tillë e ka cilësuar veprimin e disa prej Beni Israilëve, të cilët shkelën shenjtërinë e së shtunës, festës së tyre.

Allahu i madhëruar në Kuran thotë:

وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Pyeti ata (Beni Israilët) për atë fshatin që ishte pranë detit, kur shkelnin shenjtërinë e së shtunës. Atyre u vinin peshqit ditën e shtunë qartazi ndërsa ditëve të tjera nuk u vinin. Kështu ne i sprovuam ata për shkak se dilnin jashtë kufijve (të Allahut)[5].

Fjala e Allahut [shkelnin shenjtërinë e së shtunës] tregon se dita e shtunë ishte festë për Beni Israilët dhe atyre u ishte ndaluar puna në këtë ditë për t’u marrë me adhurim. Ibn Kethiri -Allahu e mëshiroftë- citon: “Ata ishin të kapur pas fesë së Teuratit në lidhje me shenjtërimin e ditës së shtunë…., sepse atyre u ishte ndaluar peshkimi në atë ditë dhe gjithashtu të gjitha zanatet, tregtitë dhe çdo gjë fitimprurëse[6]. Ai gjithashtu citon: “Porosia për të ruajtur të shtunën do të thotë: kushtimi i një dite në javë për adhurim, gjë e cila kërkohet edhe për xhumanë, sepse Allahu me atë ka anuluar të shtunën[7].

Ndërsa Muxhahidi -Allahu e mëshiroftë- në lidhje me fjalën e Allahut [Kështu ne i sprovuam ata për shkak se dilnin jashtë kufijve (të Allahut)] thotë: “Kjo sepse ata e morën të shtunën ditë shkeljeje dhe kundërshtimi (në vend që ta merrnin ditë bindjeje dhe përkushtimi)[8].

Shkelja e shenjtërisë së kësaj dite çoi në dënimin e tyre për t’u shndërruar në majmunë të nënçmuar, prandaj kij kujdes o rob i Allahut në shkeljen e shenjave të fesë së Allahut se kjo punë është me pasoja të rënda. Edhe xhumaja për pozitën që ka në Islam, mosrespektimi i saj ka pasoja të rënda për besimtarët, siç pati edhe mosrespektimi i së shtunës për Beni Israilët. Duke parë në citatet e Kuranit dhe të haditheve profetike, gjejmë se mosrespektimi i saj ka pasoja në lidhje me besimin, moralin dhe jetesën e njerëzve.

E para: Pasojat në lidhje me besimin shfaqen për faktin se kjo punë vulos zemrën për të qenë gjithmonë i shkujdesur ndaj përkujtimit të Allahut. Profeti -alejhi selam- thotë: “Ose t’i japin fund ca njerëz lënies së xhumave, ose Allahu do t’jua vulosë zemrat dhe pastaj do të mbeten gjithmonë të shkujdesur[9].

Imam Et-Tibij Allahu e mëshiroftë në lidhje me kuptimin e këtij hadithi thotë: “Kuptimi i këtij hadithi është se njëra nga të dyja do të ndodhë patjetër: ose dhënia fund lënies së xhumave, ose vulosja e zemrës, sepse bërja zakon e lënies së xhumasë bën që të sundojë ndryshku mbi zemër dhe largon dëshirën e shpirtrave për adhurim, gjë e cila i çon pastaj drejt shkujdesjes së përhershme[10].

Kjo, në një këndvështrim tjetër do të thotë mbjellje e hipokrizisë në zemër, sepse hipokritët (munafikët) janë ata të cilët nuk e përkujtojnë Allahun veçse pak, siç thotë Allahu i madhëruar në Kuran:

وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا

“Ata (hipokritët) kur ngrihen për në namaz, ngrihen me përtesë sa për t’u dukur dhe nuk e përmendin Allahun veçse pak”[11].

Fjalën hipokrizi e ka përmendur edhe profeti -alejhi selam- në lidhje me lënësin e xhumave dhe thotë: “Kush lë tre xhuma pa arsye, shkruhet prej hipokritëve[12].

Numri tre në lidhje me lënien e xhumave përmendet edhe në një hadith tjetër ku thuhet: “Kush e lë xhumanë tre herë me neglizhim pa ndonjë domosdoshmëri i vuloset zemra[13].

El-Baxhi (dijetari i njohur andaluzian -Allahu e mëshiroftë-) në komentimin e këtij hadithi thotë: “Allahu e ka shtyrë vulosjen për në lënien e tretë që t’i japë mundësi njeriut për t’u penduar[14].

Shumë prej dijetarëve të islamit mendojnë se kjo pasojë shfaqet nëse robi lë tre xhuma të një-pas-njëshme, sepse në disa versione të tjera të këtij hadithi cilësohet me “tre herë të një-pas-njëshme” dhe se lëniet njëra pas tjetrës tregojnë se ai nuk ka interesim ndaj porosive të Allahut.

E dyta: Pasojat në lidhje me moralin shfaqen nga fakti se, në xhuma njeriu merr këshilla dhe udhëzime javore për të cilat ka shumë nevojë të kujtohet me to herë pas here. Ai nëse e pengon veten e tij nga kjo mundësi, atëherë ai do jetë viktimë e dobësisë njerëzore dhe cytjeve djallëzore të cilat do t’ia prishin atij moralin, sjelljen dhe kulturën.

E treta: Pasoja në lidhje me jetesën shfaqen nga fakti se Allahu i madhëruar e ka lidhur respektimin e shenjave të fesë së Tij edhe me riskun dhe begatinë.

Allahu i madhëruar në Kuran thotë:

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ

Sikur banorët e vendeve te besonin dhe të ruheshin prej gjynaheve, do t’u dërgonim begati nga qielli dhe toka[15].

Ibn El-Kajim -Allahu e mëshiroftë- thotë: “Kundërshtimet e Allahut fshijnë begatinë. Prej pasojave të tyre është se ato fshijnë begatinë e jetës, begatinë e riskut, begatinë e dijes, begatinë e punës, begatinë e adhurimit. Pra, në përgjithësi ato fshijnë begatinë e fesë dhe të dynjasë… Nuk është penguar begatia e qiellit dhe e tokës veçse prej gjynaheve të krijesave[16].

Prej mirësisë së Allahut në lidhje me këtë ymet është se profeti -alejhi selam- është dërguar me fenë e drejtë dhe të lehtë siç thuhet në hadith: “Nuk jam dërguar me jehudizëm dhe as krishterizëm por jam dërguar me fenë e drejtë dhe të lehtë[17].

Kjo mirësi e Allahut të madhëruar, në lidhje me këtë ymet, shfaqet edhe në lidhje me xhumanë, sepse Allahu i madhëruar nuk ka i kërkuar atij gjithë ditën e xhuma, por vetëm kohën nga thirrja e ezanit të ditës së xhuma deri në faljen e namazit të saj. Ndërsa Beni Israilëve, siç duket nga çfarë u përmend më lart, është se shenjtëria e së shtunës në ligjet e tyre përfshinte të gjithë ditën. Prandaj le t’i shfrytëzojë ky ymet këto mirësi: mirësinë e xhumasë, mirësinë e begative të saj dhe mirësinë e fesë së lehtë për t’u lumturuar në dynja dhe në ahiret.

[1]Suretu El-Haxh: 32.

[2] Shih tefsir El-Kurtubij: 12/56.

[3] Shih tefsir Et-Taberij: 18/621.

[4] Shih tefsir El-Kurtubij: 12/56.

[5] Suretu El-Earaf: 163.

[6]Shih fjalët e autorit në librin me titull “El-Bidajeh ue En-Nihajeh”: 2/144.

[7]Shih fjalët e autorit në librin me titull“El-Bidajeh ue En-Nihajeh”: 1/326.

[8] Shih tefsir Ibn Ebij Hatim: 5/1599.

[9] E transmeton Muslimi, Ahmedi, Darimiu, Nesaiu etj.

[10] Shih fjalët e autorit në librin Sherh El-Mishkat: 4/1270.

[11] Suretu En-Nisa: 142.

[12] E transmeton Taberanij dhe e saktëson sheikh Albani.

[13] E transmeton Ebu Daudi, Tirmidhiu, Ibn Maxhe, Nasai etj dhe e saktëson sheikh Albani.

[14]Shih fjalët e autorit në librin El-Munteka: 1/204.

[15] Suretu El-Araf: 96.

[16] Shih fjalët e autorit në librin El-Xheuab El-Kafij: 84.

[17]E transmeton Ahmedi, Taberanij e të tjerë dhe e saktëson sheikh Albani.

Dr. Abdullah Nabolli