Ibn Umeri tregon se Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ka thënë: “Një burrë prej atyre që ishin para jush duke u lëkundur në petkun e tij (në ecje), duke i pëlqyer vetja, me flokë të krehura deri në supe dhe duke tërhequr rrobën nga mendjemadhësia, e fundosi Allahu në tokë dhe ai vazhdon të zbresë në të deri ditën e kiametit.” E transmeton Buhariu dhe Muslimi.
Dobitë e përfituara nga këto histori:
1- Kjo ngjarje siç duket qartë në hadith ka ndodhur tek popujt e mëparshëm, dhe një tjetër e ngjashme me të, në mos qoftë e njëjta është ajo e Karunit e përmendur në Kuran ku Allahu i Madhëruar thotë: “Karuni ishte prej popullit të Musait dhe ai u bëri zullum atyre. Ne i dhamë atij prej thesareve të mëdha aq sa çelësat e tij ishin të rëndë edhe për disa njerëz të fortë. Kur populli i tij i tha: Mos u gëzo (mos u kreno me gjërat e dynjasë e të harrosh ahiretin), sepse Allahu nuk i do ata që gëzohen (me të tilla gjëra). * Kërko nëpërmjet asaj që të ka dhënë Allahu shtëpinë e botës tjetër, dhe mos e harro pjesën tënde të dynjasë dhe as mos kërko të prishësh në tokë se Allahu nuk i do ata që prishin.* Ai u tha: I kam fituar me zotësinë time. Ai doli para popullit të tij i zbukuruar dhe ne e fundosëm atë dhe shtëpinë e tij në tokë, dhe ai nuk gjeti askënd që ta ndihmonte veç Allahut dhe nuk ishte prej fitimtarëve.” | El Kasas: 76-81.
Katadja (dijetar i kohës së tabiinëve i vdekur në vitin 100 H) thoshte: “Na kanë treguar se Karuni ishte djali i xhaxhait të Musait dhe e quanin i ndritshmi sepse kishte zë të ëmbël në leximin e Teuratit, por armiku i Allahut ra në munafikllëk siç ra Samiriu dhe e shkatërroi zullumi i tij për shkak të pasurisë së tij të madhe.”
Gjëja e përbashkët mes ngjarjes së treguar nga Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem dhe ngjarjes së treguar nga Kurani nëse nuk janë të njëjta, është mendjemadhësia për të cilën Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem kur është pyetur ka thënë: “Mendjemadhësia është refuzimi i së vërtetës dhe nënçmimi i njerëzve.” E transmeton Muslimi.
2- Mendjemadhësia ndaj robërve të Allahut e aq më tepër ndaj Allahut të Madhëruar është prej gjynaheve të mëdha, dhe këtë e tregon lloji i dënimit që mori burri sepse mendjemadhësia apo madhështia nuk u shkojnë njerëzve që janë pronë e Allahut por vetëm Allahut nën pronësinë e të Cilit është çdo gjë. Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ka thënë: “Ka thënë Allahu i Madhëruar: Madhështia është petku Im i sipërm ndërsa krenaria është petku Im i poshtëm. Kushdo që përpiqet të më marrë cilëndo prej tyre, do ta hedh në zjarr.” E transmeton Ahmedi e të tjerë, dhe e saktëson shejh Albani.
Prandaj dhe Allahu i madhëruar i poshtëron mendjemëdhenjtë më shumë se çdokënd tjetër në ditën e kiametit, sepse ata janë munduar të përngjasohen me Të në këtë cilësi siç tregon Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Mendjemëdhenjtë mblidhen ditën e kiametit si mizat e tokës në pamje burrash dhe mbi ta është çdo poshtërim. Ata drejtohen për në një burg me emër Bules, i mbulon baza e zjarrit dhe u jepet për të pirë nga lëngu i qelbur i banorëve të zjarrit.” E transmeton Tirmidhiu dhe e saktëson shejh Albani.
Dhe e kundërta është për ata që tregojnë përulësi para Allahut duke i ngritur lart, siç thotë Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Nuk ka treguar ndonjë rob përulësi për hir të Allahut, veçse e ka ngritur atë.” E transmeton Muslimi.
Disa prej selefëve kanë thënë: Gjynahu i parë me të cilin është kundërshtuar Allahu është mendjemadhësia, sepse Allahu i madhëruar thotë: “Përkujto kur i thamë melaikeve: Bëjini sexhde Ademit! Dhe ata i ranë në sexhde që të gjithë me përjashtim të Iblisit, i cili refuzoi dhe u tregua mendjemadh dhe ishte prej mohuesve.” | El Bekare: 34. Kush tregohet mendjemadh ndaj së vërtetës nuk i bën dobi besimi i tij siç nuk i bëri Iblisit.
3- Ecja me lëkundje është shenjë mendjemadhësie, dhe Allahu i madhëruar e urren atë siç porosit në Kuran: “Dhe mos ec në tokë duke u lëkundur, sepse ti nuk do ta çash tokën dhe as do të barazohesh me malet në gjatësi.” | El Isra: 37.
{إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الأرْضَ} أَيْ: لَنْ تَقْطَعَ الْأَرْضَ بِمِشْيَتِكَ (9)
وَقَوْلُهُ [تَعَالَى] (11) : {وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولا} أَيْ: بِتَمَايُلِكَ وَفَخْرِكَ وَإِعْجَابِكَ بنفسك، بل قد
Kushdo që e ndien se është rob i Allahut duhet të eci në tokë me përulje sepse është robi i Tij, po ecën mbi tokën e Tij dhe po ha e po gëzon prej mirësive të tij, prandaj dhe Allahu thotë: “Robërit e Mëshiruesit janë ata të cilët ecin lehtë në tokë.” | El Furkan: 63.
حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدِ، بْنِ أَبِي بَكْرٍ الْهُذَلِيُّ قَالَ: بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ الْحَسَنِ، إِذْ مَر عَلَيْهِ ابْنُ الْأَهْتَمِ (7) -يُرِيدُ الْمَنْصُورَ -وَعَلَيْهِ جبَابُ خَزّ قَدْ نُضّد (8) بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ عَلَى سَاقِهِ، وَانْفَرَجَ عَنْهَا قَبَاؤُهُ، وَهُوَ يَمْشِي وَيَتَبَخْتَرُ، إِذْ نَظَرَ إِلَيْهِ الْحَسَنُ نَظْرَةً فَقَالَ: أُفٍّ أُفٍّ، شَامِخٌ بِأَنْفِهِ، ثَانٍ عِطْفَهُ، مُصَعِّرٌ خَدَّهُ، يَنْظُرُ فِي عِطْفَيْهِ، أَيُّ حُمَيْق يَنْظُرُ فِي عِطْفِهِ فِي نِعَم غَيْرِ مَشْكُورَةٍ وَلَا مَذْكُورَةٍ، غَيْرِ الْمَأْخُوذِ بِأَمْرِ اللَّهِ فِيهَا، وَلَا الْمُؤَدِّي حَقَّ اللَّهِ مِنْهَا! وَاللَّهِ إِنْ يَمْشِي أَحَدُهُمْ طَبِيعَتَهُ يَتَلَجْلَجُ تَلَجْلُجَ الْمَجْنُونِ، فِي كُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ نِعْمَةٌ، وَلِلشَّيْطَانِ بِهِ لَعْنَةٌ، فَسَمِعَهُ ابْنُ الْأَهْتَمِ (9) فَرَجَعَ يَعْتَذِرُ إِلَيْهِ، فَقَالَ: لَا تَعْتَذِرْ إِلَيَّ، وَتُبْ إِلَى رَبِّكَ، أَمَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى: {وَلا تَمْشِ فِي الأرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الأرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولا} (10) .
وَرَأَى الْبَخْتَرِيُّ العابدُ رَجُلًا مِنْ آلِ عَلِيٍّ يَمْشِي وَهُوَ يخطِر فِي مِشْيَتِهِ، فَقَالَ لَهُ: يَا هَذَا، إِنَّ الَّذِي أَكْرَمَكَ بِهِ لَمْ تَكُنْ هَذِهِ مِشْيَتَهُ! قَالَ: فَتَرَكَهَا الرَّجُلُ بَعْدُ.
وَرَأَى ابْنُ عُمَرَ رَجُلًا يَخْطِرُ فِي مِشْيَتِهِ، فَقَالَ: إِنَّ لِلشَّيَاطِينِ إِخْوَانًا.
4- Vetpëlqimi është një tjetër cilësi që nuk e do Allahu, dhe kjo shihet tek ai burrë për të cilin bën fjalë hadithi. Këtë cilësi Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem e ka quajtur shkatërruese, siç ka ardhur në hadith: “Tre gjëra janë shkatërruese: lakmia kur i bindesh, epshi kur ndiqet dhe pëlqimi i vetes.” E transmeton Bezari dhe Bejhakiu, dhe e saktëson shejh Albani.
Kurtubiu thotë: Vetpëlqimi është ta shikojë njeriu veten e tij të plotë duke harruar mirësinë e Allahut, dhe pastaj nëse nënvlerëson të tjerët atëherë kjo është mendjemadhësia e urryer.
وَكَثِيرًا مَا يَقْرِنُ النَّاسُ بَيْنَ الرِّيَاءِ وَالْعُجْبِ فَالرِّيَاءُ مِنْ بَابِ الْإِشْرَاكِ بِالْخَلْقِ وَالْعُجْبُ مِنْ بَابِ الْإِشْرَاكِ بِالنَّفْسِ وَهَذَا حَالُ الْمُسْتَكْبِرِ فَالْمُرَائِي لَا يُحَقِّقُ قَوْلَهُ: {إيَّاكَ نَعْبُدُ} وَالْمُعْجَبُ لَا يُحَقِّقُ قَوْلَهُ: {وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ} فَمَنْ حَقَّقَ قَوْلَهُ: {إيَّاكَ نَعْبُدُ} خَرَجَ عَنْ الرِّيَاءِ وَمَنْ حَقَّقَ قَوْلَهُ {وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ} خَرَجَ عَنْ الْإِعْجَابِ
5- Nuk përbën zgjatja e flokëve, as krehja dhe as kujdesi për to ndonjë veprim të ndaluar, sepse ka dallim mes shfaqjes bukur dhe mendjemadhësisë. Transmetohet nga Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem se ka thënë: “Flokët e tij ishin më poshtë sesa majat e veshëve dhe më lart se supet.” E transmeton Ebu Daudi dhe e saktëson shejh Albani. Gjithashtu është transmetuar porosia e tij: “Kush ka flokë (të gjatë) le t’i nderojë ato (t’i pastrojë, t’i kreh dhe t’i lyej me vaj).” E transmeton Ebu Daudi dhe e saktëson shejh Albani. Mirëpo ajo që bën problem është nëse kjo gjë bëhet për tu mburrur apo krekosur para të tjerëve, dhe mesa duket këtu qëndron problemi i burrit të përmendur në hadith.
6- Tërheqja e rrobës nga mendjemadhësia është prej gjynaheve të mëdha. Profeti ynë Muhamedi sal-lAllahu alejhi ue sel-lem thotë: “Nuk shikon Allahu në ditën e kiametit tek ai i cili tërheq rrobën e tij nga mendjemadhësia.” E transmeton Buhariu dhe Muslimi. Madje në një hadith tjetër thotë: “Tre vetave as nuk u flet Allahu në ditën e kiametit, as nuk i shikon dhe as nuk i pastron dhe kanë dënim të dhembshëm: Ai që lëshon rrobën, ai që përmend sadakanë dhe ai që e shet mallin me betim të rrejshëm.” E transmeton Muslimi.
Ska dyshim se nëse plotësohet kushti i mendjemadhësisë për atë që e tërheq rrobën atëherë ai kërcënohet me atë që ka ardhur në hadith, por ç’gjykim ka rasti kur rrobat nuk tërhiqet nga mendjemadhësia?
Dijetarët si Shafiu, Ibn Abdulberri dhe Neveviu thonë se prapë ky veprim nuk është i pëlqyeshëm, madje tek disa dijetarë në të dyja rastet është e ndaluar.
Është transmetuar nga Omeri se në momentet e fundit të vdekjes ka parë një djalë me rrobë të lëshuar, dhe i ka thënë: “O biri i vëllait tim, ngrije rrobën tënde se është më e pastër për të dhe më e devotshme për Zotin tënd.” E transmeton Buhariu.
7- Fundosja në tokë deri në ditën e kiametit do të thotë se ai fundoset çdo ditë e nga pak, dhe prandaj vazhdon në fundosje deri në ditën e kiametit. Katadja përsëri thotë: “Na kanë treguar se Karuni fundoset çdo ditë sa gjatësia e tij dhe nuk ka për të mbërritur në fund deri në ditën e kiametit.”
Shkroi: Teuta Xeka
Dosje: hadith