Transmetohet nga Ebu Bekrate radijAllahu anhu se i Dërguari i Allahut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ka thënë: “A dëshironi t`ju tregoj për mëkatet më të mëdha? Këtë e përsëriti tri herë. – Thanë (sahabët): Po, o i Dërguar i Allahut. Ai sal-lAllahu alejhi ue sel-lem tha: “T’i bësh shirk (shok) Allahut dhe mosrespektimi i prindërve. Pastaj u ul (ngrit) pasi ishte i shtrirë, dhe tha: Vini re! Fjalët (dëshmia) e rreme. Vazhdoi duke e persëritur (këtë fjalë) deri sa thamë: Ah sikur të kishte heshtur.” E transmeton Buhariu me nr. 2654 dhe Muslimi me nr. 88.
Shejh Ali el Hadadij thotë:[1]
Kuptimi i përgjithshëm i hadithit:
Prej këshillës së Profetit sal-lAllahu alejhi ue sel-lem për umetin e tij dhe kujdesi ndaj tyre ishte se ai i paralajmëronte ata nga gjërat që i dëmtonin, ashtu siç i urdhëronte ata për gjërat që u bënin dobi. Në këtë hadith Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem e paralajmëron umetin e tij nga mëkatet më të mëdha, e ato janë: “T’i bësh shirk (shok) Allahut.” Pra, të adhurohet dikush tjetër bashkë me Allahun. “… mosrespektimi i prindërve”, e cila bëhet duke i kundërshtuar ata dhe duke u sjellur keq ndaj tyre. Po ashtu; “Fjalët (dëshmia) e rreme.”
Çfarë përfitohet nga hadithi:
- Mënyra e mirë e mësimdhënies së Profetit sal-lAllahu alejhi ue sel-lem shokëve të tij. Ai e fillon në formë pyetje në mënyrë që t’iu tërheq vëmendjen dhe zemrat e tyre të jenë prezente për fjalët që do t’iu thotë.
- Kujdesi i Profetit sal-lAllahu alejhi ue sel-lem në mësimin e umetit të tij duke u mësuar atyre gjërat që i dëmtojnë në mënyrë që t’u largohen.
- Mëkatet dallojnë nga njëra-tjetra. Prej tyre ka që janë mëkate të vogla dhe mëkate të mëdha. Mëkatet e mëdha dallojnë nga njëra-tjetra, prandaj dhe Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem tha: “mëkatet më të mëdha”.
- Shirku është të adhurohet dikush tjetër përveç Allahut bashkë me Allahun, ky është prej mëkateve më të mëdha. Nuk ka asnjë mëkat më të madh sesa shirku sepse ai e bën të detyrueshëm qëndrimin përjetësisht në zjarrin e xhehenemit. Kush vdes në këtë gjendje Allahu nuk e fal atë. Allahu na ruajt! Allahu i Madhëruar thotë: “Vërtet Allahu nuk fal që t’i bëhet shok Atij, kurse të tjerat përveç kësaj ia fal kujt të dojë.” [2] [3]
Ai (shirku) i asgjeson të gjitha veprat e mira. Allahu i Madhëruar thotë: “Por nëse ata adhurojnë zota të tjerë do t’iu humbë çdo gjë nga ajo që kanë bërë.”[4]
- Mosrespektimi i prindërve është prej mëkateve më të mëdha, dhe për shkak të së keqes së tij të madhe ai është renditur pas shirkut. Respketimi i prindërve ka ardhur pas teuhidit siç gjendet në fjalën e Allahut të Madhëruar: “Adhuroni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë, dhe silluni mirë me prindërit.”[5]
- Mosrespektimi i prindërve nuk kufizohet vetëm në një aspekt por ai ka forma të ndryshme. Prej tyre: Kundërshtimi i urdhrave të tyre përmbushjen e të cilave nuk e ndalon legjislacioni islam, sjellja e keqe ndaj tyre, ngritja e zërit, bojkotimi i tyre dhe mosshpenzimi për ta kur kanë nevojë ndërsa djali (vajza) ka mundësi t’i ndihmojë. Qëllimi i saj është se çdo gjë që i lëndon ata, qoftë e pakët apo e shumtë, konsiderohet mosrespektim. Allahu na ruajt!
- Çështja madhore e dëshmisë së rreme. Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem kur dëshironte të paralajmëronte prej dëmit të saj u ul, pastaj e përsëriti paralajmërimin ndaj saj disa herë. Ngase me dëshminë e rreme derdhet gjaku i të pafajshmit, njollosen nderet e pastra, vidhen pasuritë e shumë të tjera prej të këqijave dhe dëmeve që ndodhin si rezultat i saj në fe dhe në jetën e dynjasë.
- Rëndësia e madhe që Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem i jep rrezikut të dëshmisë së rreme nuk do të thotë se ajo (dëshmia e rreme) është mëkat më i madh se shirku. Por Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ka dashur që të jenë vigjilentë për rrezikun e madh të saj, sepse ndaj dëshmisë së rrejshme shumë prej njerëzve janë tolerant (dhe e veprojnë atë me qëllim) për të arritur ndonjë dobi për vetet e tyre apo për njerëzit që duan, ose të dëmtojnë dhe lëndojnë atë që urrejnë.
Përktheu: Unejs Sheme
———————————————————–
[1] Me disa shkurtime të vogla.
[2] Gjynahet e tjera përveç shirkut (vënies shok Allahut në adhurim, hyjnizim dhe atribute) dhe kufrit (mohimit të Allahut apo të diçkaje të ardhur nga Ai), qofshin ato gjynahe të vogla apo të mëdha Allahu ia fal kujt të dojë me shkaqet e ndryshme të faljes si; veprat e mira që fshijnë të këqiat, fatkeqësitë që i vijnë besimtarit në dynja, duaja e besimtarëve për njëri-tjetrin, dhe mbi të gjitha mëshira e Tij të cilën e meritojnë më së shumti besimtarët dhe njësuesit e Tij. Ndryshe nga idhujtari i cili ia ka mbyllur vetes dyert e mëshirës dhe atij nuk i bëjnë dobi punët e tjera të mira përderisa i bën Allahut shok. Allahu nuk fal asnjë gjynah të shoqëruar me shirk apo nga ai që bën shirk.
[3] En-Nisa 48.
[4] El Enam 48.
[5] En-Nisa 36.