Dobitë dhe mësimet e përfituara nga historia e Musait (alejhi selam)! Pjesa e dytë

12-Vrasja e jobesimtarit që është në besë të dikujt apo në mbrojtjen e dikujt nuk është e lejueshme. Musai (alejhi selam) u pendua nga vrasja e Kobtit Egjiptianas dhe kërkoi fjale tek Allahu nga ky veprim dhe Ai ja pranoi pendimin.

13-Ai që vret njerëz padrejtësisht konsiderohet kryeneç dhe prishës i rregullit në tokë, edhe nëse pretendon se me këtë synon thjeshtë të terrorizojë, apo mendon se është duke përmirësuar!Kjo nuk i lejohet në asnjë mënyrë derisa ti kthehet legjislacionit dhe të shohë rastet kur i lejohet diçka e tillë.

14-Të njoftosh tjetrin për gjërat që thuhen për të, apo kundrejt tij në formë këshillimi, nga frika e të keqes që mund ti kanoset, e gjithë kjo nuk përfshihet tek thashethemet! Madje ka raste kur një hap i tillë mund të bëhet detyrë. Siç ishte rasti i atij njeriut që erdhi duke nxituar nga cepi i qytetit, për ti treguar Musait dhe këtë veprim, Kurani e tregon në formë lavdërimi.

15-Njeriu, kur frikësohet nga vrasja apo dëmtimi i padrejtë kur është duke jetuar në një vend, nuk duhet ta çojë veten drejt shkatërrimit dhe të dorëzohet para rrënimit. Përkundrazi, le të largohet nga ai vend sipas mundësive që i jepen, ashtu sikurse veproi Musai (alejhi selam).

16-Nëse është e nevojshme që të kryhet njëra prej dy të këqiave, atëherë bëhet e detyrueshme që të kryhet ajo që është më pak e dëmshme dhe më shumë e paqtë, për të larguar atë që është më e madhe dhe më e rrezikshme.

Tek historia e Musait, kur çështja u bë e tillë mes qëndrimit në Egjipt duke rrezikuar jetën dhe largimit për në ndonjë vend tjetër, të largët, që njerëzit nuk i lidhte rruga për atje. Por nga ana tjetër ai (Musai) nuk kishte udhërrëfyes për tek ai vend përpos udhëzimit që i vinte nga Zoti! S’ka dyshim se ky hap ishte më i sigurtë për jetën e Musait, prandaj i dha përparësi.

17-Nga historia e Musait (alejhi selam), ai që e kërkon dijen, mëson diçka të hijshme!  Kërkuesit të dijes, që i duhet të punojë apo të flaës me këtë dije, por që nuk i është qartësuar se cili nga mendimet është më i saktë, duhet që udhëzimin ta kërkojë tek Zoti i tij! Ti lutet Allahut që ta udhëzojë tek e drejta mes këtyre dy mendimeve, pasiqë ta ketë synuar të vërtetën dhe të ketë hulumtuar për të. Allahu nuk e zhgënjen atë që gjendet në këtë pozitë, siç ndodhi me Musain, i cili kur synoi kah Medjeni dhe nuk dinte shtegun dhe udhëzuesin për atje, tha: “Shpresoj se Zoti im do të më tregojë rrugën e drejtë!” [Kasas 22].

 18-Mëshira dhe mirësia ndaj krijesave, duhet të ekzistojë qoftë ndaj atyre që i njeh apo edhe ndaj të tjerëve që nuk i njeh. Prej moralit dhe mirësisë që gëzonin Pejgamberët ishte dhe ndihma për tu dhënë ujë bagëtive apo ndihma ndaj të vobektëve. Siç i ndodhi Musait me dy vajzat e plakut nga Medjeni, kur i ndihmoi për tu dhënë ujë bagëtive të tyre, në momentin kur i pa se ishin të pamundura për ta bërë diçka të tillë, pa u larguar barinjtë e tjerë.

19-Allahu i Lartësuar, ashtu sikurse do që lutësi ti kërkojë (lutet) Atij përmes emrave dhe atributeve, përmes mirësive të plota dhe të veçanta, po ashtu ai do që robi ti kërkojë (lutet) Atij edhe duke treguar dobësinë, paaftësinë, varfërinë dhe pamundësinë për të arritur interesat e tij, apo për të larguar dëmet nga vetja.  Siç ndodhi me Musain, kur u lut duke thënë: “Zoti im, çfarëdo dhuntie që të më japësh, unë jam nevojtar!” [Kasas 24].

Kjo gjendje, shfaq përgjigjërimin, pamundësinë dhe nevojën e madhe për Zotin e Lartësuar, gjendje e cila përkon me çdo krijesë.

20-Jeta dhe shpërblimi ndaj mirësisë, kanë qenë gjithmonë etika dhe morali i popujve të mirë.

21-Robi kur kryen një vepër të sinqërtë për Allahun dhe pastaj arrin të marë një shpërblim të paqëllimshëm, për këtë ai nuk qortohet dhe kjo nuk e cënon aspak sinqeritetin dhe shpërblimin e tij. Si rasti i Musait, i cili e pranoi shpërblimin e plakut nga Medjeni, për mirësinë që a ii kishte bërë edhe pse ai nuk e kërkoi dhe as që e synonte një shpërblim të tillë.

22- Lejimi i pagesës në çdo punë të njohur, me çmim dhe kohë të caktuar dhe e gjithë kjo i kthehet traditës së atij populli. Gjithashtu, lejohet që pagesa të vijë në formë interesi, siç është martesa psh. Siç u shpreh i moshurai nga Medjeni: “Plaku tha: “Unë dua të të jap për grua njërën prej këtyre dy bijave të mia.” [Kasas 27].

Po ashtu lejohet që vetë babai të kërkojë martesën e vajzës së tij përderisa është kujdestari i saj dhe kjo nuk konsiderohet mangësi (turp), përkundrazi mund të jetë veprim i dobishëm dhe i përkryer! Siç veproi plaku nga Medjeni me Musain (alejhi selam).

“Kisasul Enbija” (Historitë e Pejgamberëve) nga Abdurrahman bin Nasir es Seadi (Allahu e mëshiroftë).
Përktheu: Fatjon Isufi