Me ajetet e agjërimit (Pjesa e dytë)

Ajeti i dytë: “Muaji i Ramazanit në të cilin zbriti Kurani udhëzim për njerëzit, sqarues i rrugës së drejtë dhe dallues i saj nga rruga e shtrembër, këdo që e gjen ky muaj le ta agjërojë atë”. Suretu El-Bakara: 185.

Ky ajet përmban:

1-Ramazani muaj prej muajve hënor sipas ndarjes së kohës në librin e Allahut.

Muaji i ramazanit është i vetëm muaj hënor i përmendur në kuran dhe është një prej 12 muajve që përbëjnë 12 cikle hënore (mbushje-zbrazje) sipas të cilave ndahet koha te Allahu.
Allahu thotë në kuran: “Numri i muajve te Allahu është 12 muaj, në librin e Allahut, atë ditë që ka krijuar qiellin dhe tokën. Katër prej tyre janë të shenjtë. Kjo është feja e drejtë pra mos i bëni në to zullum vetës tuaj.” (Surat Et-Teube: 36).
Muajt hënorë janë: Muharrem, Safar, Rabi-ul-Euuel, Rabi-ul-Akhir, Xhumade El-Ula, Xhumade el-Ukhra, Rexhep, Shaban, Ramazan, Sheval, Dhul-Kade, Dhul-Hixhxhe.
Llogaritja e këtyre muajve është me hënën ku çdo muaj ka 29 ose 30 ditë një cikël i plotë hënor mbushje-zbrazje. Profeti alejhi selam në një hadith të transmetuar nga ibn Umri thotë: “Ne jemi ymet analfabet nuk lexojmë dhe as llogarisim. Muaji është: kështu, kështu dhe kështu” duke bërë me gishta një herë 29 dhe një herë 30. E transmeton Buhariu.

Hyrja në Ramazan bëhet si në çdo muaj tjetër me shikimin e hënës siç thotë profeti alejhi selam në hadithin e transmetuar nga Ebu Hurejra radiallahu anhu: “Agjëroni kur ta shihni hënën dhe çeleni kur ta shihni atë! Nëse retë ju pengojnë atëherë plotësojeni Shabanin 30 ditë” e transmeton Buhariu dhe Muslimi.
Ky hadith përmban dy rregulla në lidhje me hyrjen në Ramazan:
a- Agjërimi duhet të jetë me shikimin e hënës me sy dhe po ashtu edhe çelja se profeti alejhi selam thotë: [Agjëroni kur ta shihni hënën dhe çeleni kur ta shihni atë!]. Kjo tregon se përjashtohet mënyra tjetër që nuk bazohet në shikimin e saj por në llogaritje astronomike. Sheikhu islam Ibn Tejmije thotë: Nuk njihet ndonjë kundërshtim i hershëm në këtë çështje veçse pas 100 vjeçarit të tretë të këtij ymeti.
b- Agjërimi i myslimanëve duhet të jetë i përbashkët se profeti alejhi selam u drejtohet myslimanëve në shumës [Agjëroni]. Kjo tregon se përjashtohen mendimet që thonë se çdo vend duhet të ecë me shikimin e tij. Sheikhu islam ibn Tejmije thotë: rregulli i përfituar nga ky hadith është se kujt i mbërrin lajmi duhet të agjërojë.
Mund të pyes dikush se pse në hadithin e Kureibit, Ibn Abasi radiallahu anhu nuk punoi me shikimin e Muavijes radiallahu anhu?
Le të përmendim si fillim hadithin e plotë për të parë ku qëndron problemi pastaj ti japim përgjigje pyetjes:
Kurejbi një tabiin, e kishte dërguar atë një sahabie që quhet Ummul-Fadl bint El-Harith për te Muavija në Sham para Ramazanit. Ai thotë: “Mbërrita në Sham dhe pasi kreva nevojat e mija më zuri atje Ramazani dhe e pashë hënën natën e xhuma. Kur mbërrita në Medine në fundin e muajit, Abdullah bin Abasi më pyeti për udhëtimin dhe në fund përmendi hënën dhe më tha: e patë hënën? I thashë: e pamë natën e xhuma. Ai më tha: ti vetë e pe? I thashë: po, dhe e panë edhe të tjerët dhe agjëruan dhe agjëroi edhe Muavija. Ai më tha: Por ne e kemi parë natën e shtune dhe do të vazhdojmë të agjërojmë derisa të plotësojmë 30 ditë ose të shohim hënën. I thashë: nuk të mjafton shikimi i Muavijës dhe agjërimi i tij? Ai më tha: jo, se kështu na ka urdhëruar i dërguari i Allahut.”. E transmeton Muslimi.
Sheikh El-Albani -Allahu e mëshiroftë- thotë në lidhje me përgjigjen e pyetjes tonë thotë: Hadithi i Ibn Abasit ka ardhur për atë njeri që e ka nis Ramazanin me shikimin e tij dhe gjatë ramazanit lajmërohet se në një vend tjetër e kanë parë hënën një ditë përpara. Atëherë në këtë rast ai vazhdon të agjëroj me banorët e vendit të tij derisa të plotësojnë muajin 30 ditë ose derisa ta shohin hënën përpara plotësimit të tij. Kështu mbetet hadithi i Ebu Hurejres në përgjithsimin e tij duke përfshirë çdo njeri që i mbërrin lajmi se hëna është parë në një vend. Kjo gjë është sot është e lehtë por kërkon interesimin e vendeve islame që të bëhet realitet.
Tani, derisa shtetet islame të bien dakord për këtë gjë (që të mjaftohen me shikimin e njërit vend) atëherë e shoh që çdo popull të agjërojë me shtetin e tij dhe të mos ndahet.

Fakti që njerëzit e një vendi nuk duhet të ndahen në agjërim dhe në çelje është edhe një hadith tjetër i transmetuar nga Ebu Hurejra radiallahu anhu se profeti alejhi selam ka thënë: “Agjërimi është atë ditë kur agjërojnë njerëzit, çelja është atë ditë kur çelin njerëzit dhe kurbani është atë ditë kur bëjnë kurban njerëzit” e transmeton Termidhiu dhe e saktëson sheikh Albani.
Termidhiu thotë në kuptimin e këtij hadithi: Disa dijetarë e kanë shpjeguar këtë hadith dhe kanë thënë: kuptimi i tij është se agjërimi dhe çelja janë me bashkësinë e njerëzve.
Po ashtu edhe Aisha radiallahu anha e këshillon një tabiin që quhet Mesruk për të njëjtën gjë. Mesruku thotë: “Shkova te Aisha ditën e Arafatit (duke qenë pa agjërim) dhe Aisha radiallahu anha thotë: Jepni Mesrukut Seuik (një lloj ushqimi i lëngshëm) dhe bëjani të ëmbël! Mesruku i thotë asaj: Nuk më pengoi gjë të agjëroj sot veçse pata frikë se është dita e kurbanit. Aisha i thotë: Kurban është atë ditë kur njerëzit bëjnë kurban dhe çelje është atë ditë kur njerëzit çelin.” E transmeton Bejhakiu dhe e saktëson sheikh Albani.

Një tjetër çështje që të çon në të njëjtin përfundim: Në çeljen e Ramazanit kur kemi vetëm një dëshmitar që ka parë hënën dhe nuk plotësohen dy atëherë njerëzit do agjërojnë që të plotësojnë muajin 30 ditë kurse shikuesi i hënës çfarë duhet të bëjë, ta çelë vetëm apo të agjërojë me njerëzit?
Përgjigja nga sheikhu islam Ibn Tejmije: Ai që e ka parë vetëm hënën nuk duhet ta çelë Ramazanin në publik dhe për këtë kanë rënë dakord të gjithë dijetarët. Por, a i lejohet ta çelë fshehurazi? Ka dy mendime mes dijetarëve, më i sakti prej tyre është se nuk duhet ta çelë fshehurazi.
Pra, të agjërojë atë ditë me njerëzit që të bëjë bajram me ta ditën tjetër.

2- Zbritja e Kuranit në Ramazan.
Ky ajet na lajmëron se zbritja e Kuranit është bërë në Ramazan dhe këtë gjë e sqaron më tepër Ibn Abasi radiallahu anhu i cili thotë: “Allahu e ka zbritur të gjithë Kuranin në Ramazan në qiellin e dynjasë në Bejtul-Izza (shtëpia e krenarisë qabja e qiellit të dynjasë) pastaj prej aty ka zbritur pjesë-pjesë (deri në fund të jetës së profetit alejhi selam).” Pra, zbritja në këtë ajet është bërë nga Leuhi Mahfudhi për në Bejtul-Izza.
Në të vërtetë ky muaj është edhe muaji i zbritjes së librave të tjerë siç tregon Uathile bin Usku’ radiallahu anhu se profeti alejhi selam ka thënë: “Kanë zbritur fletushkat e Ibrahimit në natën e parë të Ramazanit, ka zbritur Teurati pasi kanë kaluar gjashtë netë nga Ramazani, Inxhili pasi kanë kaluar trembëdhjetë netë nga Ramazani dhe ka zbritur Kurani pasi kanë kaluar njëzet e katër netë nga Ramazani” e transmeton Imam Ahmedi dhe e saktëson sheikh Albani.

3- Disa cilësi të Kuranit.
Ky ajet përmban tre cilësi të kuranit:
a- udhëzues i njerëzve për në rrugë të drejtë.
b- qartësues i rrugës së drejtë.
c- dallim i rrugës së drejtë nga rruga shtrembër e humbjes.
Kush lexon kuranin gjen informacion se kush është njeriu, pse është njeriu në këtë botë, ç’rrugë duhet të ndjekë njeriu në këtë botë dhe kur të mbërrij në fund të rrugës çfarë ka për të gjetur atje ndërsa kush nuk ulet me të nuk ka për ti njohur kurrë përgjigjet të këtyre pyetjeve.
Pra, kush ulet me kuranin nuk ka për tu ngritur i hutuar dhe as nga rruga e drejtë i larguar por i udhëzuar dhe për çdo gjë që i duhet i mirinformuar.

4- Caktimi i Ramazanit si muaji i agjërimit për kujtuar mirësinë e zbritjes së kuranit.
Allahu i madhëruar e përfundon ajetin me urdhrin me agjërim pas një parathënie të gjatë tani lind pyetja se pse gjithë ajo parathënie përpara?
Përgjigjja është se Allahu sikur do të thotë: Zbritja e kuranit është mirësia më e madhe që ju kam bërë se në të është udhëzimi, qartësimi i rrugës së drejtë dhe dallimi mes të vërtetës dhe të kotës prandaj agjërojeni këtë muaj mes gjithë muajve të vitit për ta kujtuar këtë mirësi.

 

Shkroi: Dr Abdullah Nabolli