Si veprohet me atë që ka pasuri haram? (Pjesa e dytë)

Si veprohet me atë që ka pasuri haram?

Vijon nga shkrimi i kaluar…………..

Mundësia e dytë: Është haram për nga mënyra e fitimit si: kamata, lojërat e fatit, muzika, alkooli, ryshfeti, mashtrimi etj.

Kur pasuria është e tillë atëherë nëse ajo përdoret nga fituesi i saj për ti shlyer një borxh tjetrit atëherë ajo pranohet dhe ja çfarë thonë disa prej selefeve:
Sulejman Et-Tejmij tregon: Është pyetur Ibn Sirini për borxhin e shlyer nga pasuria e fituar në kumar dhe ka thënë: Nuk ka gjë. Ndërsa El-Hasen El-Basrij është pyetur për borxhin e shlyer me para të fituara nga kamata dhe ka thënë nuk ka gjë. E transmeton Ibn Ebij Shejbe me zinxhir të saktë.
Fjala e tyre [Nuk ka gjë] dmth: për të zotin e borxhit ta pranojë shlyerjen e borxhit në këtë mënyrë sepse borxhliu e mban përgjegjësinë e kumarit apo të kamatës.

Is’hak El-Keusexh thotë e kam pyetur për këtë gjë imam Ahmedin dhe i ka thënë: nuk më pëlqen kjo gjë. Kurse Ishak bin Rahauejhi i ka thënë si mendimi i Ibn Sirinit dhe El-Hasen El-Basrij.

E nëse ajo pasuri e fituar haram të ofrohet si ushqim apo dhuratë dhe ti e di atë në veçanti atëherë disa prej selefeve nuk e pranonin dhe ja çfarë thotë:
Sufjani Etheurij thoshte: “Nëse e di në veçanti, mos e prek” e transmeton Abdurrazaku. Të njëjtin mendim ndajnë me të edhe imam Zuhriu, Mekhuli, Fudejl Ibn Ijadi siç tregon Ibn Raxheb El-Hanbelij në librin Xhami’ El-Ulum Uel-Hikem.

Ndërsa kur pasuria e fituar haram është e përzier me pasuri tjetër hallall dhe nuk njihet atëherë ajo pranohet dhe çështja këtu është më e lehtë dhe ja mendimet e disa prej selefëve:

Një burrë erdhi te Ibn Mesudi dhe i tha: unë kam një komshi që han kamatën dhe gjithmonë më fton? Ai tha: “Kënaqësia e tij (e ushqimit) është për ty dhe gjynahu i tij për të” kurse Sufjan Eth-Theurij thoshte: “Nëse e di në veçanti, mos e prek” e transmeton Abdurrazaku.

Selman El-Farisij thotë: “Nëse ke ndonjë shok apo komshi apo të afërt që është me post dhe të jep ndonjë dhuratë apo të fton për ushqim, pranoje sepse kënaqësia e tij (e ushqimit) është për ty dhe gjynahu i tij është për të” e transmeton Abdurrazaku.
Fjala e tij [është me post] ka për qëllim atë njeri që fiton pasuri haram duke shfrytëzuar postin.
Është pyetur Ibrahijm En-Nekhaij: Një përgjegjës i yni bën zullum dhe fiton nga zullumi dhe më fton dhe unë nuk i shkoj? Ai i ka thënë: “Shejtani ta ka nxitur për të hedhur armiqësi sepse përgjegjësit më përpara bënin zullum dhe fitonin prej tij (zullumit) pastaj ftonin të tjerët dhe njerëzit ju shkonin” e transmeton Abdurrazaku.
Është pyetur Ibrahim En-Nekhaij: “Shkova mik te një përgjegjës dhe më priti mirë dhe më dhuroi një dhuratë? Ai më tha: Pranoje! Pyetësi i thotë: ai punon me kamatë. Ai i thotë: “Pranoje përderisa nuk e ke urdhëruar apo ndihmuar ti” e transmeton Abdurrazaku.

Është pyetur El-Hasen El-Basrij për ushqimin e këmbyesve të monedhave dhe ka thënë: “Allahu ju ka njoftuar për çifutët dhe të krishterët se ata e hanë kamatën dhe nga ana tjetër ua ka lejuar ushqimin e tyre” e transmeton Abdurrazaku.
Fjala e tij [këmbyesve të monedhave] dmth fiton pasuri duke këmbyer flori me flori apo serm me serm gjë e cila është ndaluar sepse futet te kamata veçse nëse ato janë të një lloji (në pastërti) dhe bëhen në dorë (në moment).
Adij bin Ertat (prijës i Basras në kohën e tabiinëve të mëdhenj) i çonte ushqim El-Hsan El-Basriut, Shabiut dhe Muhamed bin Sirinit dhe El-Hasen El-Basriu me Shabiun e pranonin kurse Ibn Sirini e refuzonte. E transmeton Abdurrazaku.

Fetvaja e sheikh Ibn El-Uthejminit -Allahu e mëshiroftë- lidhur me këtë çështje.

Sheikhu i nderuar në shpjegimin e Kitabut-Teuhid thotë: Ajo gjë që është haram nga ana e fitimit, gjynahu është i atij që e ka fituar dhe jo i atij që e ka marrë prej tij në një mënyrë të lejuar ndryshe kur ajo gjë është në vetvete haram si: alkooli apo gjëja e grabitur etj. Ky mendim është i drejtë dhe i fortë për shkak se profeti -alejhi selam- ka blerë prej çifutëve ushqime dhe ka ngrënë mishin e deles të dhuruar nga një çifute në Hajber, i është përgjigjur ftesës së çifutëve ndërkohë që dihet se shumica e tyre hanë prej kamatës dhe harameve dhe ndoshta e forcon këtë mendim edhe fjala e profetit -alejhi selam- në lidhje me mishin që iu dha sadaka Berires -radiallahu anha- kur ka thënë: “Ai për të është sadaka dhe për ne dhuratë”. Shih librin El-Kaul-El-Mufid Sherh Kitabut-Teuhid: 2/352

Sheikhu i nderuar në tefsirin e sures El-Bekare ajeti 57, ku Allahu i madhëruar u thotë bëni Israilëve: “Hani prej të mirave që u kemi furnizuar”, sheikhu thotë: “…ndërsa pasuria e pistë për shkak se është marrë nga mashtrimi, apo kamata, apo gënjeshtra etj ajo është haram për atë që e ka fituar në atë mënyrë dhe nuk është haram për atë që e ka fituar prej tij nëpërmjet rrugëve të lejuara dhe për këtë tregon fakti se profeti -alejhi selam- kishte marrëdhënie me çifutët edhe pse ata hanin haramin dhe merrnin kamatën çka do të thotë se nuk është haram veçse për atë që e ka fituar. Shih tefsirin ne sures El-Bekara: 1/198.
Sheikhu i nderuar në këto fetva barazon mes dy rasteve edhe kur harami njihet edhe kur nuk njihet sepse sipas tij ajo është haram për atë që e ka fituar dhe jo për atë që e ka mare prej tij në mënyrë të lejuar dhe kjo mendoj se është më e sakta dhe Allahu e di më së miri.

Shkroi Dr Abdullah Nabolli