Numri i saktë që të falet namazi i xhumasë

Transmetohet nga Xhabiri radijAllahu anhu se: “Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ligjëronte ditën e xhuma në këmbë. Erdhi një karvan nga Shami dhe njerëzit (që ishin në xhami) u nisën drej tij (karvani). Dhe nuk mbetën (me profetin alejhis-selam) vetëm se dymbëdhjetë burra.” Transmeton Muslimi me nr. (863)

Shejh Salih el-Feuzani (Allahu e ruajttë!): Në këtë hadith “Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ligjëronte ditën e xhuma në këmbë” tregohet se prej normave të hutbes është që hatibi të ligjërojë në këmbë (dhe jo ulur). Nuk transmetohet nga Profeti sal-lAllahu alejhi ue sel-lem se ai ka ligjëruar ulur. Pra, prej sunetit të tij sal-lAllahu alejhi ue sel-lem në lidhje me hutben e xhumasë është që ajo të mbahet (thuhet) duke qenë në këmbë, sepse një gjë e tillë ndikon më shumë te xhemati.

A është qëndrimi në këmbë për mbajtjen e hutbes vaxhib apo mustehab? Në lidhje me këtë ekzistojnë dy fjalë:

Fjala e parë: Ka prej dijetarëve që thonë se një gjë e tillë është mustehab (e pëlqyeshme) dhe jo vaxhib (obligim). Kështu që, nëse hatibi ligjëron ulur  kjo konsiderohet e lejuar. Muavije radijAllahu anhu ishte që ligjëronte ulur. Por disa dijetarë i janë kundërpërgjigjur këtij argumenti duke thënë se: Muavije e ka bërë këtë në kohën kur u rëndua (nuk qëndronte dot në këmbë). Shih “El-Isaf” (2/397) dhe “Bedai es-sanai” (1/263)

Fjala e dytë: Dijetarët e tjerë janë të mendimit se është vaxhib qëndrimi në këmbë gjatë ligjërimit të hutbes dhe është kusht i saj. Prandaj nëse hatibi ligjëron ulur duke mos pasur arsye legjitime, atëherë hutbja e tij nuk saktësohet. Ose ajo (hutbja) saktësohet por hatibi ngarkohet me gjynah për këtë veprim. Ngase ai ka lënë një vaxhib.

Kanë thënë: Nuk transmetohet se Ii Dërguari i Allahut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem ka ligjëruar hutben e xhumasë ulur. Kjo tregon për ligjshmërinë e qëndrimit në këmbë gjatë hutbes ose si vaxhib ose si kusht. Shih “El-Ummu” (1/199)

Autori (Allahu e mëshiroftë!) e ka sjellur këtë hadith për dy çështje:

E para: Në hadith ka argument për ligjshmërinë e qëndrimit në këmbë gjatë mbajtjes së hutbes. Dhe se duhet që hatibi të qëndrojë në këmbë gjatë kohës që mban hutben.

E dyta: Se xhumaja konsiderohet e saktë me dymbëdhjetë persona. Nisur nga kjo disa dijetarë janë argumentur me këtë hadith dhe kantë thënë: Kushtëzohet për saktësimin e namazit të xhumasë që të prezantojnë në të dymbëdhjetë veta dhe më shumë. Shih “Et-Taxhu uel-Iklil” (2/161).

E sakta është se xhumja konsiderohet e saktë me tri dhe më shumë veta; dy që dëgjojnë dhe një që ligjëron. Kjo është dhe fjala e Jusufit (nxënësit të imam Ebu Hanifes). Nisur nga kjo themi se namazi xhumasë saktësohet me atë numër që konsiderohet dhe xhemati (pra tre veta). Kjo është origjina tre dhe më shumë veta. Kjo është fjala e saktë që e kanë zgjedhur një grup prej dijetarëve si dijetari i islamit Ibën Tejmije etj., nga dijetarët e thirrjes. Siç gjendet dhe te broshura e shejh Sulejman bin Abdullah bin el-imam Muhamed bin Abdulvehab dhe në fetvat e tij.

Shkëputur me disa shkurtime nga “Tes’hilul ilmam bifik’hil ehadith min bulug el-meram” vëll. 1

Përktheu: Unejs Sheme