Akideja Uasitije: Kryevepra e shkruar midis dy namazeve

​”Akideja Uasitije”: Kryevepra e shkruar midis dy namazeve

​Në vetëm pak orë pas namazit të pasdites (Ikindisë), Ibn Tejmije shkroi këtë risale (libërth). Kur libri arriti te kundërshtarët e tij, ata mblodhën dijetarët më të mëdhenj të kohës në kuvendin e zëvendës sulltanit për ta shqyrtuar. Kuvendi nuk u shpërnda derisa të gjithë dolën me një vendim të vetëm: “Ky besim është i bazuar tek metodologjia e selefëve të mirë.”

Kanë kaluar shtatë shekuj dhe dijetarët ende vazhdojnë të shpjegojnë atë që ai shkroi brenda pak orësh.

Vlera e veprës

“Akideja Uasitije” është një traktat i çmuar i Shejkhul-Islam Ibn Tejmijes, ku ai përmbledh çështjet kryesore të bazave të fesë (usul ed-din) dhe metodologjinë e Ehli Sunetit dhe Xhematit në burimet e argumentimit.

Ajo dallohet për:

​Koncizitetin e fjalëve dhe saktësinë e kuptimeve.

​Thjeshtësinë e stilit.

​Gërshetimin e argumenteve logjike dhe tekstuale.

Imam Ibn Bazi e ka përshkruar si: “Një përmbledhje e dobishme dhe gjithëpërfshirëse. Nuk njoh ndonjë vepër të ngjashme që bashkon besimin e selefëve me shprehje kaq të qarta dhe stil aq të bukur.”

Shkaku i shkrimit

U shkrua në vitin 698 h. pasi një gjykatës nga qyteti Uasit (Irak) u ankua për përhapjen e injorancës dhe padrejtësisë në vendin e tyre gjatë sundimit tatar. Ai i kërkoi Shejkhut të shkruante një përmbledhje të besimit. Ibn Tejmije fillimisht i tha: “Njerëzit kanë shkruar mjaft libra besimi”, por gjykatësi nguli këmbë duke thënë: “Nuk dëshiroj tjetër, përveç një libri besimi të shkruar nga dora jote”. Kështu, ai e shkroi atë duke qëndruar ulur pas namazit të Ikindisë.

Përmbajtja kryesore

Ibn Tejmije u tregua besnik ndaj ndjekjes së Kuranit dhe Sunetit, duke thënë: “Për çdo fjalë që kam përmendur, kam sjellë si argument një ajet, një hadith ose ixhma (pajtim) të selefëve.”

​Libri përfshin shtyllat e mëdha të besimit:

1- ​Emrat dhe Cilësitë e Allahut: Kapitulli më i gjerë, ku trajtohet lartësimi i Allahut mbi Arsh (Istiva dhe El Uluu), të folurit e Tij dhe shikimi i Tij, sipas parimit: pohim pa ngjasim dhe lartësim pa mohim.

2- ​Shtyllat e Imanit: Besimi në Allahun, engjëjt, librat, të dërguarit, ditën e fundit dhe kaderin.

3- ​Mëkatet e mëdha: Qëndrimi i mesëm: ata që bëjnë mëkate të mëdha nuk nxirren nga feja (siç bëjnë Havarixhët), as nuk cilësohen si banorë të përhershëm të Zjarrit (siç bëjnë Mutezilitët).

4- ​Caktimi dhe Paracaktimi (Kaderi): Shpjegimi i shkallëve të tij, duke pohuar njëkohësisht veprimin dhe zgjedhjen e njeriut.

5- ​Bota tjetër (Ahireti): Dënimi dhe mirësitë e varrit, llogaria, peshorja, sirati, haudi, ndërmjetësimi (shefati), xheneti dhe xhehenemi.

6- ​Mrekullitë e Evlijave: Çfarë Allahu shfaq përmes tyre jashtë rregullave të zakonshme.

7- ​Sahabët dhe Ehli Bejti: Dashuria ndaj tyre dhe përmbajtja nga diskutimi i konflikteve që ndodhën mes tyre.

Trashëgimia shkencore

Vite më vonë, libri u bë arenë e një beteje të madhe shkencore. Në vitin 705 h., u mbajtën tre seanca debati në Damask midis Ibn Tejmijes dhe dijetarëve të tjerë, të cilat përfunduan me pranimin e saktësisë së këtij traktati.

Hafidh Ibn Rexhebi ka thënë: “Pavarësisht shkurtësisë dhe qartësisë, ai përmbledh gjithçka që duhet besuar nga bazat e imanit.”

Shejkh Muhamed Halil Herras ka thënë:

​«Është ndër veprat më përmbledhëse që është shkruar rreth besimit të Ehli Sunetit dhe Xhematit, duke bashkuar koncizitetin e fjalëve me saktësinë e shprehjeve.»

Komisioni i Përhershëm për Kërkime Shkencore dhe Fetva (Lexhnetu ed-Daime) ka deklaruar:

​«Libër madhështor që përfshin sqarimin e besimit të Ehli Sunetit dhe Xhematit me argumente nga Libri (Kurani) dhe Suneti. Ju këshillojmë të besoni atë që gje det brenda tij dhe të ftoni njerëzit drejt këtij besimi.»

Përshtati: Fatjon Isufi

Dosje: akide