Ti që bën pyetje goxha të detajuara, a i di gjërat elementare të fesë?

Disa herë na qëllon të na pyesin pyetje goxha të detajuara, dhe në mënyrë të përgjithshme interesimi për çështjet fetare dhe pyetja e hoxhallarëve tregon përkushtim në çështjet fetare.

Veçse, problemi qëndron se shumë herë të tilla pyetje vijnë nga persona që njohuritë e tyre fetare janë tepër të cekta, madje në shumë raste nuk njohin shumë gjëra elementare, fatkeqsisht.

Imam Kasim bin Sel-lam (v. 224 H/838 G) thotë:

“Çuditem me atë që lë pas dore bazat, dhe kërkon detajet.”

(el Xhami’ lil Khatib, 2/185)

Domethënë: Çuditem me personin që nuk mëson gjërat kryesore për të cilat ka nevojë, nuk përvetëson rregullat e përgjithshme fetare, ndërkohë që interesohet për disa çështje të detajuara të cilat nuk i nevojiten, ndryshe nga bazat dhe rregullat e përgjithshme.

Imam Ahmed bin Hanbel (v. 224H /855 G) në një rast i jep një mësim dikujt që i drejtoi disa pyetje të tilla, duke i treguar atij më pas se gjërat që i nevohiten në përditshmërinë e tij, janë më parësore për tu mësuar dhe për të pyetur rreth tyre.

Ebu Xhafer el Kati’i tregon:

Hyra te imam Ahmedi dhe e pyeta:

– A lejohet të marr abdes me ujë gëlqereje?

– A lejohet të marr abdes me ujë të bathës?

– A lejohet të marr abdes me ujë trëndafili?

Imam Ahmedi u përgjigj duke thënë se përdorimi i këtij uji është i papëlqyeshëm, e më pas e tërhoqi prej rrobave dhe e pyeti:

– Çfarë thua kur hyn në xhami? Çfarë thua kur del nga xhamia?

Dhe kur pa se ai nuk dinte tu përgjigjte, imam Ahmedi i tha:

“Shko, mësoji këto gjëra!”

(Tabakatul Hanabileh, 1/41)

Në një rast tjetër, një person e pyeti Imam Malik bin Enesin (v. 179H/ 795G) për një çështje që nuk ka gjasa të ndodhë, dhe imami nuk iu përgjigj.

Ai i thotë  imam Malikut:

– Pse nuk po më përgjigjesh?

Imam Maliku iu kthye:

“Sikur t’më kishe pyetur për diçka prej së cilës do të përfitoje, do të të isha përgjigjur.”

Fjalët e përmendura mësipër janë tregues i qartë se dijetarët nuk shpenzonin kohë në çështje të kota apo hipoteza të zbrazëta, por i drejtonin njerëzit drejt dijes së dobishme.

Dosje: #Dija Fetare, Histori