Të gjithë ne, ndoshta, kemi përjetuar raste kur i japim dikujt selam me përzemërsi, ndërkohë që ai na injoron, nuk na e kthen, madje ka edhe raste që krenohet e sillet sikur ka bërë diçka të madhe.
• A duhet që ne të mos i japim më selam dikujt për shkak të hamendësimit se ai nuk do na e kthej selamin?
• A bëhemi ne shkak që ky person të marrë gjynahe si pasojë e moskthimit të selamit?
• A ka qenë kjo dukuri e pranishme më parë, apo po e përjetojmë vetëm në kohën tonë?
Dijetari i madh, fakihu i njohur Imam Neueuiu (v. 676H / 1277G) u jep përgjigje këtyre pyetjeve dhe sqaron domosdoshmërinë e dhënies së selamit në të tilla raste, duke thënë:
«Nëse dikush kalon pranë një ose disa personave dhe mendon se po t’u japë selam, ata nuk do t’ia kthejnë — qoftë për shkak të mendjemadhësisë, shpërfilljes ndaj atij që u jep selam apo ndaj vetë selamit, ose për ndonjë shkak tjetër — ai gjithsesi duhet t’u japë selam dhe nuk duhet ta lërë atë për shkak të këtij hamendësimi.
Kjo sepse dhënia e selamit është e urdhëruar; ai që kalon është urdhëruar të japë selam dhe nuk është urdhëruar të sigurojë që tjetri do t’ia kthejë.
Për më tepër, paragjykimi i tij mund të jetë i pasaktë dhe pala tjetër mund t’ia kthejë selamin.
Sa i përket thënies së atij që nuk ka dije të thellë: “Dhënia e selamit bëhet shkak që tjetri të marrë gjynah (për shkak të moskthimit)”, kjo është injorancë e qartë dhe marrëzi e hapur.
Urdhëresat fetare nuk bien për shkak të hamendësimeve dhe imagjinatave të tilla».
(El Edhkar, fq. 258)
Shejh Ibn Uthejmini (v. 1421H / 2001G), një nga dijetarët e kohës sonë, është pyetur për rastin e sipërpërmendur:
Pyetësi: Çfarë mendoni për një njeri të cilit i jep selam dhe ai nuk ta kthen, edhe pse e kam këshilluar? A të vazhdoj t’i jap selam? Kjo sjellje është përhapur shumë.
Shejhu:
«Unë them: Jepi selam! Jepi selam edhe nëse nuk ta kthen, sepse njeriu është i urdhëruar t’i japë selam vëllait të tij musliman. Nëse ti i jep selam e ke shpërblimin, ndërsa ai — nëse nuk ta kthen — bie në gjynah.
Dëshmia për këtë është hadithi që transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) se një burrë tha:
“O i Dërguari i Allahut, unë kam të afërm të cilët i vizitoj, ndërsa ata i shkëpusin lidhjet me mua. Unë sillem mirë me ta, por ata më trajtojnë keq. Unë jam i butë me ta, por ata sillen ashpër me mua.”
Profeti ﷺ i tha:
“Nëse është ashtu siç thua, atëherë është sikur t’u hedhësh hi të nxehtë (d.m.th. ata po dëmtojnë veten e tyre përballë sjelljes sate të mirë), dhe ti do të kesh gjithmonë një ndihmës nga Allahu kundër tyre përderisa vazhdon në këtë rrugë.” (Transmeton Muslimi)
Kjo do të thotë: Vazhdo me sjelljen tënde të mirë!
Pra, Profeti ﷺ e urdhëroi që t’i mbajë lidhjet familjare edhe nëse ata i shkëpusin.
Po ashtu edhe ti, vazhdo t’i japësh selam edhe nëse dikush nuk ta kthen. Ndoshta me përsëritje ai do të turpërohet dhe do ta pyesë veten: Pse nuk po ia kthej selamin?»
Pyetësi: Po nëse ai mendon se kjo që po bën është pjesë e fesë, pra mendon se po afrohet tek Allahu duke më bojkotuar e duke mos më kthyer selamin?
Shejhu:
«Nëse ai të ka bojkotuar duke besuar se kjo është pjesë e fesë dhe ti e ke këshilluar por ai nuk është kthyer, atëherë ti e ke kryer detyrimin tënd.»
(Marrë nga libri: “Lika’ el Bab el Meftuh”, 17/62)
Shejhu thotë gjithashtu:
“Jepi selam atij që e njeh dhe atij që nuk e njeh, si dhe atij që ta kthen e atij që nuk ta kthen.
Nëse i jep selam dikujt dhe ai nuk ta kthen, ti merr shpërblim, kurse ai merr gjynah.
Disa njerëz të paditur mendojnë se nëse një person njihet për moskthimin e selamit, nuk duhet t’i japësh selam që të mos bëhesh shkak që ai të marrë gjynah. Ky është gabim! Në hadith përmendet: “dhënia e selamit atij që e njeh dhe atij që nuk e njeh.” E nëse ai nuk e kthen, ai merr gjynahun. Unë bëj shkakun e sevapit për vete si edhe për të; e nëse ai e lë të mirën, për veten e tij e ka.”
(Durus el Harem el Medeni, 3/29)
Të Ngjashme
- Etika e Hatibit në Minber Mes Përgjegjësisë Fetare dhe Konflikteve Personale Dr. Fatmir Strumi
- Vizatimet e qenieve me shpirt përmes inteligjencës artificiale Udha e Besimtarëve
- Selami: Simbol i Fesë dhe Shkak për Hyrjen në Xhenet Dr. Fatmir Strumi
- Normalizimi i imoralitetit – hap drejt shkatërrimit të shoqërisë Dr. Fatmir Strumi
- I lumtur është ai që kur vdes bashkë me të vdesin edhe mëkatet e tij Dr. Behar Hyseni